• youtube
  • facebook

Chuyện ly kỳ về tục thờ thần Bạch Hổ độc đáo ở Trà Bồng

Theo quan niệm dân gian, hổ là vị “chúa tể sơn lâm”, cai quản vùng rừng núi. Rải rác trên khắp đất nước ta đều có bàn thờ hoặc miếu thờ thần Bạch Hổ, với các tên gọi: “Sơn quân chi thần”, “Sơn quân mãnh hổ”, “Sơn lâm chúa xứ”, “Sơn lâm đại tướng quân”…

Từ thời xa xưa, dân tộc ta chủ yếu sống dựa vào việc khai thác tự nhiên. Vì vậy, tín ngưỡng dân gian thờ cúng tự nhiên đã giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân, với niềm tin rằng các vị thần sẽ phù hộ cho mùa màng tươi tốt, để cuộc sống được ấm no, hạnh phúc. Trong các tín ngưỡng dân gian ấy, phải kể đến tín ngưỡng thờ động vật, cụ thể là tín ngưỡng thờ Bạch Hổ. Theo quan niệm dân gian, hổ là vị “chúa tể sơn lâm”, cai quản vùng rừng núi. Rải rác trên khắp đất nước ta đều có bàn thờ hoặc miếu thờ thần Bạch Hổ, với các tên gọi: “Sơn quân chi thần”, “Sơn quân mãnh hổ”, “Sơn lâm chúa xứ”, “Sơn lâm đại tướng quân”…

Người Cor sinh sống ở huyện miền núi Trà Bồng tỉnh Quảng Ngãi vốn chịu ảnh hưởng của tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Giữa người Cor và người Việt cùng cộng cư trên một mảnh đất nên ít nhiều cũng có sự giao thoa văn hóa. Điều đó được thể hiện trong lễ hội Điện Trường Bà. Trong lễ hội này, người Kinh và người Cor đều tham gia cúng lễ, tưởng niệm bà Thánh Mẫu Thiên Y A Na, biểu tượng cho tinh thần đại đoàn kết các dân tộc ở Trà Bồng. Một điểm độc đáo ở lễ hội này đó là người dân còn thờ phụng Bạch Hổ, vừa phối thờ tại Điện vừa có miếu thờ riêng.

Miếu Bạch Hổ nằm chếch về phía đông nam Điện Trường Bà, thuộc xóm Gò Xôi, tổ dân phố 1, Thị trấn Trà Xuân. Tương truyền đây là một “Ông hổ đi tu”, không ăn thịt người. Nhờ có “Ông” mà cả một vùng rừng quế bạt ngàn xưa kia không thấy các loài mãnh thú về quấy phá dân làng. Do vậy, khi “Ông” mất, dân làng đã chôn cất tử tế và lập miếu thờ.

Miếu thờ Bạch Hổ tại Trà Bồng, tương truyền đã có từ hàng trăm năm trước. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Miếu thờ Bạch Hổ tại Trà Bồng, tương truyền đã có từ hàng trăm năm trước. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Theo truyền thuyết, đây là một trong những vị tướng của Thiên Y A Na, đã có công lớn trong việc giúp dân diệt trừ mảnh thú ở vùng đất này từ thuở khai sơn lập địa. Công lao của thần Bạch Hổ đã được triều đình nhà Nguyễn ban sắc phong: Sơn lâm Chúa xứ Trùm cả Bạch Hổ Đại tướng quân. Sách Đại Nam nhất thống chí cũng đã từng ghi chép về miếu thờ này từ hàng trăm năm trước. Đó đồng thời cũng là sự tri ân công lao của các bậc tiền nhân trong quá trình mở cõi, xây dựng quê hương trên mảnh đất Trà Bồng.

Thiết chế tín ngưỡng thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa 2 dân tộc Việt – Cor. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Thiết chế tín ngưỡng thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa 2 dân tộc Việt – Cor. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Trong lễ tế Thiên Y A Na ở Điện Trường Bà được tổ chức vào dịp rằm tháng Tư âm lịch hằng năm, bên cạnh cúng tế các vị thần được phụng thờ trong chánh điện, người dân còn tế lễ vị Trùm cả Bạch Hổ này ở bên ngoài chánh điện, đồng thời soạn lễ vật tổ chức tế vọng tại miếu Bạch Hổ ở xóm Gò Xôi, cách Điện Trường Bà không xa.

Tượng và miếu thờ Bạch Hổ nằm cạnh nhau. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Tượng và miếu thờ Bạch Hổ nằm cạnh nhau. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Có thể nói, đây là một tục lệ chứa đựng nhiều lớp giá trị: giá trị tâm linh, giá trị nhân văn, giá trị giáo dục truyền thống tốt đẹp: “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” của nhân dân ta.

Tượng “Trùm cả Bạch Hổ” được đặt trên 1 tảng đá lớn. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Tượng “Trùm cả Bạch Hổ” được đặt trên 1 tảng đá lớn. Ảnh: Tấn Thiên, tháng 4/2014.

Ngoài ra, tục thờ cúng Bạch Hổ còn góp phần nâng cao tính cộng đồng, gắn kết các dân tộc cùng sinh sống cộng cư trên một vùng đất. Việc duy trì hoạt động thờ cúng Bạch Hổ là nhu cầu chính đáng của người dân, nhất là trong điều kiện đời sống kinh tế của phần lớn cư dân nơi đây gắn liền với núi rừng, nương rẫy. Chính những tục lệ, tín ngưỡng truyền thống này đã và đang góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

create

Phạm Tấn Thiên / kienthuc.net.vn

“Chung cư không chồng“ ở Đà Nẵng: Nơi những người phụ nữ đùm bọc, làm tất cả việc của đàn ông kể cả bảo vệ tổ dân phố

“Chung cư không chồng“ ở Đà Nẵng: Nơi những người phụ nữ đùm bọc, làm tất cả việc của đàn ông kể cả bảo vệ tổ dân phố

timer20/07/2018

Ở Đà Nẵng, có một khu chung cư đặc biệt dành cho những phụ nữ đơn thân mà nhiều người thường gọi với cái tên “chung cư không chồng”. Nơi đây, mỗi mảnh đời là một hoàn cảnh, họ chấp nhận một mình nuôi con, nhìn vào đó là sự cảm thông đến nghẹn lòng…

Cô gái bị ‘bàn tay lạ‘ của phụ xe thò vào chăn tìm khóa quần giữa đêm khuya trên xe giường nằm đi từ Đà Nẵng khiến dân mạng phẫn nộ

Cô gái bị ‘bàn tay lạ‘ của phụ xe thò vào chăn tìm khóa quần giữa đêm khuya trên xe giường nằm đi từ Đà Nẵng khiến dân mạng phẫn nộ

timer11/07/2018

Theo cô gái, 'hung thủ' chính là người phụ xe. Y đã có hành vi sàm sỡ nhưng khi cô gái lên tiếng, hắn lại cố thanh minh và xem như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Chuyện của Thịnh: Cậu bé 16 tuổi ngày ngày nhặt rác trên đường phố Đà Nẵng vẫn luôn nở nụ cười

Chuyện của Thịnh: Cậu bé 16 tuổi ngày ngày nhặt rác trên đường phố Đà Nẵng vẫn luôn nở nụ cười

timer09/07/2018

Ham học nhưng bị chứng giảm trí nhớ nên đành phải bỏ dở ước mơ thành thầy giáo, hằng ngày cậu bé 16 tuổi cần mẫn nhặt rác trên khắp các tuyến phố của Đà Nẵng để kiếm tiền phụ cha, nuôi em...

Trời nóng đừng dại để điện thoại trong cốp xe máy, nhẹ thì cháy nổ, nặng thì chết người lúc nào không hay

Trời nóng đừng dại để điện thoại trong cốp xe máy, nhẹ thì cháy nổ, nặng thì chết người lúc nào không hay

timer07/07/2018

Vì cho là 'vật bất ly thân' nên chúng ta cứ vô tư bỏ chúng vào cốp xe mà không biết nó có thể gây hậu quả khôn lường.